Werelden

"Ik ben er inmiddels in geslaagd de pathetische zinnen van dit cahier niet langer hardop verder te denken op straat, in kroegen, zelfs niet in de intimiteit van een bed. Ne mélangeons plus les mondes. (Hoe minder wereld ginder, hoe meer wereld hier?)" (pag. 783)

"Concentratie is afzondering, toespitsing, focussen. Dagdromen is een punt van aandacht vinden buiten de vanzelfsprekende wereld. Misschien is een gedicht, misschien is kunst niets anders dan een brandpunt vinden buiten de gegeven realiteit, met het oog op het maken van een mogelijke wereld. Kunst als virtuele werkelijkheid?" (pag. 783)

"En ik voelde je (H. de Coninck) plotseling naast ons lopen in de gedichten die ik vorig jaar hier schreef, hier, op dezelfde plek waar jij ons twee jaar geleden bezocht. Hoe ouder wij worden, hoe minder telbaar ze lijken, de jaren, hoe onduidelijker ze samenkomen in de hechte knoop van vlees en verzen die wij zijn geworden. Die fysieke gewaarwording bevestigt nogmaals - hoe pathetisch dat ook moge klinken - dat voor een kunstenaar zijn eigen kunst en de geliefde kunst van anderen de hoogste vorm van werkelijkheid zijn. Dat fanatisme pakt niemand hem af." (pag. 784)

(uit 'Dagboek van een dichter', Leonard Nolens)

Gemeen(d)

De dichter en de vrouwen...

Zijn vrouw Leen:

"Nu stop ik en pak ik een pint. Zij haat dat. Zij haat dat ik weer naar de keuken ga en een pint pak. Zij zegt: 'Zuigeling. Zuigeling. Jij bent een zuigeling van vijftig.'"

Een niet onbelangrijke passante:

"De vrouw die eind februari en de hele maand maart was ingebroken in je leven, de vrouw met wie je zes weken lang halfdronken door België, Nederland en Duitsland bent getrokken, haar heb je toen geen plaats kunnen geven in het ondoorgrondelijke scenario van je toekomst. Zij was de vreemde, de jonge dievegge die op een ochtend om vier uur in een eivolle kroeg je hand vastnam en beweerde dat zij van je hield. En die ook meende wat ze zei. En die je dronken lichaam over zich heen trok om haar wanhoop toe te dekken, haar zielenpijn te verdoven met de pijn van een ander, ja, zoals men zich slaat om een schrijnende wond het zwijgen op te leggen.
Voel jij je nu, achteraf, gebruikt? Ja. Maar dat wilde je toch? Het was immers de eerste keer dat een mens je zonder boe of bah liet zien dat zij je nodig had, acuut. Dat vleide je, jij die je zo vaak in dit leven te veel hebt gevoeld, nutteloos, overtollig, telluris inutile pondus. Je was de stomme pleister op haar leed, en dat beviel je. Je was bereidwillig en welkom gereedschap in de chaotische huishouding van haar eenzame bestaan. En misschien ben je dat nog, al heb je je fysiek uit haar zwerversleven teruggetrokken. Want zei ze niet, wel honderd keer, dat zij altijd van je zou houden, ook al zou ze je nooit meer zien? Alle mannen die zij heeft gekend hebben een plaats gekregen in haar hoge, lichte kamers, alle mannen zitten daar dagelijks mee aan tafel, met al haar verdwenen minnaars gaat zij dagelijks naar bed."

(uit 'Dagboek van een dichter', Leonard Nolens)

La chair

Denkoefening voor een dansvoorstelling

Mixed emotions I

"Love easily confuses us

because it is always in flux

between illusion and substance,

between memory and wish,

between contentment and need."

(Tom Robbins)

Bedroom blues II: what you don't see in the mirror

Bedroom blues I: mirror image

Littekening

De Kruisweg: statie V

Verdriet en verlangen

'Een van de diepste bekommernissen waardoor de mens zich onderscheidt van het dier zal wel zijn desperate verlangen zijn naar iets 'wat blijft'. We kennen de dieren natuurlijk niet echt van binnenuit en het is in principe dan ook niet helemaal uitgesloten dat ook zij, op een voor ons onwaarneembare manier, door dit verlangen zouden worden gedreven. Maar naar alle uiterlijke gedragingen gemeten zien ze er niet zo desperaat uit als wij. Wanneer ze geen honger of kou hebben, niet in hun bestaan worden bedreigd en volop gelegenheid hebben tot paren zien ze er perfect tevreden uit, terwijl het er bij de mens soms op lijkt alsof dan pas de Grote Onrust begint. Komt het door ons sterker ontwikkelde geheugen, door onze levendige verbeelding, door ons doordravende verstand of door ons haast grenzeloze vermogen tot verveling - wie zal het zeggen? Feit bijft dat we permanent op zoek zijn naar iets anders dan wat ons gegeven is: van wat voorbij is willen we dat het blijft, van wat moet komen willen we dat het er al is, en dat het nooit voorbij zal gaan. Verdriet en verlangen, dat is de mens ten voeten uit.'

(uit 'Wat blijft', essay uit 2007 van Patricia De Martelaere)

De liefde is een gevaar

"De liefde is een gevaar. Of toch voor mij: niet zo lang geleden heb ik aan mezelf moeten toegeven dat ik een "affectieve verslaafde" ben. Zoals junks verslaafd zijn aan drugs, gokken of drank, was ik aan genegenheid en liefde verslingerd. Ironisch genoeg waren de mannen op wie ik terugviel, wél vaak aan drugs, drank of leugens verslaafd. Ik ben vaak om de tuin geleid. (...) En als ik op een toffe, lieve man viel, verveelde ik me direct: er moesten problemen zijn en anders saboteerde ik de relatie zélf wel. (...) Ik heb het opgegeven om liefdesgeluk te vinden. (...) Liever gelukkig alleen dan miserabel tesamen. Het hóeft voor mij ook niet meer, zo'n relatie: dat model wordt fel overschat. Met iemand samenwonen is in de praktijk heus niet zo'n pretje: als je man 's morgens uit zijn mond ruikt, snurkt of je wil allebei naar een ander tv-programma kijken, blijft er van dat ideale liefdesbeeld weinig over."
(Dani Klein in De Morgen)

En dan een jonge stem:

"Mijn tante Mouche zei me: 'Al dat gedoe over de liefde is overroepen, je moet elkaar begrijpen.' Daar ben ik het mee eens. Liefde is begrip en respect."
(Siska Schoeters in dezelfde krant)

Huiselijke genoegens

De Kruisweg: statie IV

Minnaar

Van je eerste tot je laatste lichaam,
liefste, laat mij al de minnaars zijn.
Eerst de jonge danser, zacht en eenzaam,
die je speeksel zoekt en drinkt als wijn.

Later de gevreesde die zijn mieren
jaagt van hoer tot hoer, tot onze schade.
Soms de sterke met verstilde spieren,
hemelsbreed van blijdschap en genade.

Laatst de vader die het zaad zal dragen
van je vrucht de vruchteloze pijn,
en aan al je lichamen zal vragen:
liefste, laat mij de geliefde zijn.


(Vijfde gedicht voor Maria Magdalena - Paul Snoek)

Icarus

Ik had jou, mijn Icarus, innig lief.
Maar hoe kon ik weten dat ik jouw zon was,
waardoor je telkens neerviel nadat we samen waren?
Toen viel ook mijn nacht.
(N.N.)

Een zeker isolement

“Ik denk dat dat een essentieel gegeven van het schrijverschap is. Ik kan me voorstellen dat er schrijvers zijn die zich alleen maar kunnen uiten op papier, waarbij het contact met mensen een voortdurend lijden is, een gevoel van: ik bén er niet, en ik héb het niet. Schrijvers verkeren minder makkelijk in de werkelijkheid van het leven, de voldoening die gevonden wordt in relaties is bijna minder echt dan wanneer je schrijft. Dat is een gevoel dat ik heel goed ken. Schrijven is niet zoiets als een fluitje waarop je even speelt en dat je dan weer weglegt. Het is zo verknoopt met je hele wezen, waarschijnlijk word je zo geboren. Je kunt er zo goed mogelijk iets proberen mee te doen, maar ervan loskomen, dat kan niet.” (Hella Haasse)

“Ik ben nu eenmaal van nature niet geschikt me ergens bij aan te sluiten. Ik kan dat niet. Een beweging moet om te kunnen bestaan grenzen trekken. Is gedwongen om te zeggen: alles wat hieroverheen gaat hoort er niet meer bij. Ik wil er juist graag buiten staan. Ik wil weten hoe het er aan de andere kant uitziet. Het voordeel van aan de zijkant staan is dat je beter kunt kijken. Wat het nadeel is? Een zeker isolement. Maar dat gevoel nergens helemaal thuis te zijn of bij te horen is voor mij al een vroeg gevoel. Ik ben gewend aan die opstelling. Nee, dat doet geen pijn, de fase waarin ik dat het ondervonden is allang voorbij. Het observeren is kennelijk mijn manier. Ik ben niet de enige die zo is. Het is een houding die ik herkend heb in veel van wat andere schrijvers hierover op papier hebben gezet. Het is bijna een soort basisgesteldheid van een schrijver.” (Hella Haasse)

Bitterzoet

“Ik was niet tegen het huwelijk. Ik geloofde er zelfs in. Het was noodzakelijk om in een vijandige wereld ten minste iemand te hebben die je beste vriend was, iemand tegenover wie je je ten allen tijd loyaal zou gedragen, één mens die altijd loyaal tegenover jou zou zijn. Maar al die andere verlangens dan, die het huwelijk na een tijdje nauwelijks meer bevredigt? De rusteloosheid, de begeerte, dat kloppen in je buik, dat kloppen in je kut, dat verlangen om dichtgestopt te worden, om genaaid te worden in al je openingen, het hunkeren naar droge champagne en natte zoenen, naar de geur van pioenrozen op een dakterras op een avond in juni, naar het licht aan het uiteinde van de pier in Gatsby… eigenlijk niet eens zozeer naar die dingen zelf – want je wist best dat de zeer rijken een stuk saaier waren dan jij en ik – maar naar wat die dingen oproepen. De sardonische, bitterzoete woorden van een Cole Porter-song, de trieste sentimentele teksten van Rodger en Hart, al die romantische onzin waarnaar je met de ene kant van je wezen snakte en waar je aan de andere kant vinnig mee spotte.” (Erica Jong)

Narcissus

Narcistische liefde.
Eerst hou je van die ander
om al het mooie van jezelf dat je herkent.
Daarna verafschuw je die ander
om al het lelijke van jezelf dat je herkent.
Daarna verafschuw je jezelf.

Of, in de woorden van Roy Stuart:

"All romantic love originates from a fundamental dissatisfaction. A discontentment. An attempt through another person to get rid of this inner feeling of distress. Carmen: A mere matter of projection? That we get to see our better selves in the filtered reflection of the person who loves us? Is it this which gives us this boost what we call love?... Roy: Yes. Basically that's another way of saying you're just improving your ego. Once there is a risk of this person disappearing, you become possessive and this is where jealousy starts. You don't want your ego boost to go away because the big danger is that your ego will fall back into the same miserable state it was in the first place." (interview door carmendevos)

I can let it out, I still let you in

(soms schieten woorden tekort)

Nog één keertje

“Ik ben ervan overtuigd dat de seksuele liefde voor mannen bij vrouwen de werking van hersencellen tegengaat. Dat we voor de liefde dingen doen die niet goed voor ons zijn. Wij vrouwen zouden vaker moeten koersen op de piloot van het verstand. Het is wonderlijk hoe een deel van jezelf daar toch tegen kan rebelleren. Dat je duidelijk weet: dit is het beste voor mij, maar intussen wil je alles behalve dat ene. Dan zeuren we als kleine kinderen: “Hé, toe, nog één keertje.” Vreselijk toch dit getob. Ik vind de liefde een lastig gebied waarin ik mezelf niet handig vind opereren. Ik word daar wel eens miserabel van. Denk vaak kwaad: hé, waarom krijg ik die liefde nou toch nooit in de knuisten.”

(Renate Dorrestein)

De Passie

"Reizigers hebben tenminste een keus. Wie het zeegat uitvaart weet dat het niet hetzelfde zal zijn als thuis. Ontdekkingsreizigers zijn voorbereid. Maar voor ons, die via de bloedvaten reizen, die toevallig aankomen in steden van het innerlijk, bestaat er geen voorbereiding. Wij die welbespraakt waren merken dat het leven een vreemde taal is. Ergens tussen het moeras en de bergen. Ergens tussen angst en seks. Ergens tussen God en de duivel ligt passie en de weg erheen is snel en de weg terug nog erger."

(uit ‘De Passie’ van Jeanette Winterson)

Levenslangleesverlanglijst

Ik heb er al ettelijke gemaakt en ze blijven steeds verloren gaan. Overal verstrooid over notitieboekjes en vliegende blaadjes. Daarom dus deze lijst, op het net, steeds aanpasbaar, onuitwisbaar. En open voor veel suggesties (maar liefst niet zoveel dat ik er een tweede leven moet aanbreien...). Sterretjes komen er achteraan na de lectuur.

* 'Monogaam' Marek van der Jagt ****
* 'Voluit leven met hooggevoeligheid' Susan Marletta-Hart *
* 'Mannen die vrouwen haten' Stieg Larsson **
* 'De duivelsdriehoek' Carolien Roodvoets **
* 'Het monsterverbond' Carolien Roodvoets **
* 'Labyrinth of desire' Rosemary Sullivan ****
* 'Gisteren' Agotha Kristof
* 'Het Ritsloze nummer' Erica Jong
* 'Nude men' Amanda Filipacchi
* 'Love creeps' Amanda Filipacchi
* 'Een verlangen naar ontroostbaarheid' Patricia De Martelaere
* 'Littekens' Patricia De Martelaere
* 'Wat blijft' Patricia De Martelaere
* 'Middlesex' Jeffrey Eugenides
* 'Cocaïne' Pitigrilli
* 'Jaloezie' Pitigrilli
* 'Tussen mes en keel' Geerten Meijsing
* 'Ten liefde' Ronald Giphart
* 'Hij en ik' Alberto Moravia
* 'De droomster van Oostende' Eric-Emmanuel Schmitt
* 'Oscar en oma Rozerood' Eric-Emmanuel Schmitt
* 'Het kleine meisje van mijnheer Lihn' Philippe Claudel
* 'De eenzaamheid van de priemgetallen' Paolo Giordano
* 'Het hoogsensitieve kind' Elaine N. Aron
* 'Hoogsensitieve personen in de liefde' Elaine N. Aron
* 'De vrouw die met vuur speelde' Stieg Larsson
* 'Gerechtigheid' Stieg Larsson
* 'De zwarte zwaan - de impact van het hoogst waarschijnlijke' Nassim Nicholas Taleb
* 'De gravin van Parma' Sándor Márai
* 'Sartre en de Beauvoir in een twijfelaar'
* 'De dove muzikant' Anneke Lucas
* 'De verleider' Jan Kjaerstad
* 'Edith' Stefan Zweig
* 'Runaway' Alice Munro
* 'Lachwekkende Liefdes' Milan Kundera
* 'De vulkaanminnaar' Susan Sontag
* 'Mijn beter ik' Renate Rubinstein
* 'De kracht van het nu' Tolle Eckhart
* ...

De Kruisweg: statie III

The mystery

"When the mystery of the connection goes, love goes. It's that simple. This suggests that it isn't love that is so important to us but the mystery itself. The love connection may be merely a device to put us in contact with the mystery, and we long for love to last so that the ecstacy of being near the mystery will last. It is contrary to the nature of mystery to stand still. Yet it's always there, somewhere, a world on the other side of the mirror (or the Camel pack), a promise in the next pair of eyes that smile at us. We glimpse it when we stand still. The romance of new love, the romance of solitude, the romance of objecthood, the romance of ancient pyramids and distant stars are means of making contact with the mystery. When it comes to perpetuating it, however, I got no advice. But I can and will remind you of two of the most important facts I know: 1. Everything is part of it. 2. It's never too late to have a happy childhood." — Tom Robbins (Still Life with Woodpecker)

http://www.goodreads.com/quotes/show/64555

De Kruisweg: statie II

De Kruisweg: statie I

Spell

Nooit gedacht

dat zij de druppel

zou zijn en wij

de hete plaat.

Wauw

HUMO Is dat het moeilijkste aan leven: een goed mens proberen te zijn?
Yasmine « Dat, en geconfronteerd worden met al die trieste, gekwetste mensen die er op deze bol rondlopen - en dat zijn er enorm veel. Ik ben erg gevoelig voor het leed van anderen. Ik merk het meteen, en ik pak het zelf binnen. Ik ga mee de dieperik in. Omdat ik het zo erg vind voor die ander, én omdat ik me ermee identificeer. Geen idee waar dat vandaan komt, dat heb ik altijd gehad.»

HUMO Wat verzoent je desalniettemin met dit bestaan?
Yasmine « Dat ik in staat ben om passie te voelen, in de breedste zin van het woord. Als ik mijn vrouw zie of prachtige muziek hoor, dan geeft me dat een heel sterk wauw-gevoel. Dan word ik opgeslokt door een immense roze wolk en laat ik me heerlijk meedrijven. Oké, ik klink weer melig, maar zo voelt het.

http://www.humo.be/tws/humo-files/18017/yasmine-overleden.html

Love I do not have, nothing I am

Naakt in bed, ik tracht te lezen,

de ochtendzon verblindt mijn blik

verbleekt mijn bleke huid.

Een nieuwe vlam ontsteekt,

gefnuikt verlangen

dat desondanks ontbrandt.

Er is iets goeds aan sterven:

de heropstanding.

En in mijn hoofd speelt

steeds dat lied...

If with the tongues of men I speak,

and of angels,

Love I do not have,

I have become a gong resounding or cymbal clanging.

And if I have the gift of prophecy,

and know mysteries all,

faith mountains move,

Love I do not have, nothing I am.

Love is generous, virtuous,

Love does not envy, boast, not proud is.

All she protects, all she trusts, all she hopes, all she perseveres.

Nuits blanches

Witte nachten vol weifeling. En ik
word stilaan waanzinnig. Nooit
geweten dat dit ook liefde kon heten:
de bijl opnemen en je eigen hand
afhakken.

Het gevecht met de kenau

Haren worden uitgerukt,
hete tranen geweend.
Wat het meest deugd doet,
kan het meest zeer doen.

Wat me te doen staat

Is de navelstreng doorknippen.
Helaas
ontbreekt mij heden de kracht
om de schaar te hanteren.

Voelsprieten

Uit de monografie van Fons Daelman: "Kunstenaars worden terecht eigenzinnig genoemd. Ze geven een eigen zin aan de uiting van hun gevoelens. Hun antennes zijn nauwkeuriger gericht en zuiverder afgesteld. Zij absorberen subtieler. Ze zijn meer gegrepen, geboeid en ontroerd door wat zijn ervaren en beleven."

Helaas is dit alles geen voordeel in deze hoogst cynische tijden.